Beynəlxalq Muzeylər Şurası
Azərbaycan milli komitəsi

Qobustan Milli Tarixi-Bədii Qoruğu

Böyükdaş, Kiçikdaş və Cingirdağ dağlarının ərazisini əhatə edən Qobustan qoruğu bu dağlardakı qayaüstü rəsmləri qorumaq üçün 1966-cı ildə yaradılmışdır. Bu qayaüstü rəsmləri isə 1939-cu ildə arxeoloq İshaq Cəfərzadə aşkar etmişdir. 2007-ci ildə Qobustan qayaüstü rəsmləri UNESCO-nun “Dünya Mədəni İrsi” siyahısına salınmışdır.

Qobustanda Üst Paleolit dövrünün sonundan son Orta əsrlərədək olan dövrü əhatə edən, təxminən 15 000 il ərzində yaradılmış, 6000-dən çox petroqlif aşkar edilmişdir. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində qoruq ərazisində 20-yə yaxın yaşayış məskəni və 40 kurqan aşkar edilmişdir. Arxeoloji qazıntılar zamanı əldə olunmuş 100000-dən çox artefakt qoruğun fondlarında qorunur.

2011-ci ildə Qobustan qoruğunda yeni muzey binası tikilib istifadəyə verilmişdir. Muzeydə dünya qayaüstü incəsənəti və Qobustan abidələri haqqında geniş məlumat əldə etmək olar. Muzey 12 ekspozisiya zalından ibarətdir. Sensor ekranlı monitorlar və 3D elementlərlə zəngin muzeydə dünyanın müxtəlif guşələrində olan qayaüstü incəsənət nümunələri, Qobustanın minilliklər ərzində dəyişən təbii mühiti, burada aparılmış arxeoloji qazıntılar, daş dövrü insanlarının həyat tərzi və incəsənəti, Qobustan petroqliflərinin xronologiyası və mənası və s. haqqında məlumat almaq olar.

Mövzu cəhətdən Qobustan qayaüstü rəsmləri öz zənginliyi ilə fərqlənir. Bunlar əsasən kişi və qadın, ibtidai öküz, tur, maral, ceyran, şir, donuz və s. təsvirləridir. İlan, kərtənkələ, ulduz, svastika, xaç, müxtəlif damğalar da qeydə alınmışdır. Eyni zamanda ov səhnələri, keçilərin döyüş səhnələrinə də rast gəlmək olar.

Qobustanda Üst Paleolit dövrünün sonuna aid edilən profildən çəkilmiş qadın rəsmləri ən qədim rəsmlər hesab olunur. Həmçinin bu dövrə aid vəhşi öküz rəsmləri bu heyvanın o dövrün insanlarının həyatında vacib rol oynadığı qənaətinə gəlməyə imkan verir. Mezolit dövrünə aid edilən ox və kamanla silahlanmış ovçu rəsmləri, Neolit dövrünə aid əhilləşdirilmiş inək rəsmi, Tunc dövrünə aid keçi rəsmləri insanların minillər ərzində Qobustanda yaşadığına və qayaüstü incəsənətini yaşatdığına işarədir.

Bundan əlavə, Qobustan qoruğu ərazisində Azərbaycanın orta əsrlər tarixinin müxtəlif dövrlərinə aid olan ərəb əlifbası ilə həkk olunmuş yazılar və I əsrin sonunda XII ildırımsürətli Roma legionunun burada olmasını təsdiq edən qədim Roma yazısı vardır.

Neolit dövrünə aid kollektiv rəqs səhnələri və qədim musiqi aləti Qavaldaş Qobustanda tək qayaüstü incəsənətin deyil musiqinin də mövcud olduğunun təsdiqidir.

Beynəlxalq tədbİrlər
ICOM Kyoto 2019
20/02/2018
On Wednesday, 3 June, 2015, Kyoto was selected as the host city for the 2019 edition of the General Conference, during which some 3,000 part...
Ətraflı
Tədbİrlər
DECORATIVE ARTS AND INTERIORS ICDAD / DEMHIST JOINT CONFERENCE
09/10/2018
10-12 oktyabr 2018-ci il tarixlərində Bakıda Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) iki beynəlxalq komitəsinin – Dekorativ sənət, di...
Ətraflı
ICOM AZƏRBAYCAN
25 yanvar 2019-cu il tarixində Azərbaycan Xalça Muzeyində ICOM Azərbaycan Milli Komitəsinin növbəti iclası keçirildi
26/01/2019
25 yanvar 2019-cu il tarixində Azərbaycan Xalça Muzeyində ICOM Azərbaycan Milli Komitəsinin növbəti iclası keçirildi. İclasda 18 ma...
Ətraflı
TƏDBİRLƏR
18 may Beynəlxalq Muzeylər Günü
15/05/2019
  Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) təşəbbüsü ilə 1977-ci ildə təsis olunmuş Beynəlxalq Muzeylər Günü hər il 18 may tar...
Ətraflı
ICOM AZƏRBAYCAN
“Beynəlxalq Muzeylər Şurası (ICOM) Azərbaycan Mİllİ Komİtəsİ” İctimaİ Bİrlİyİnİn yenİ sədrİ seçİlİb
06/04/2024
Bu gün Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində “Beynəlxalq Muzeylər Şurası (ICOM) Azərbaycan Milli Komitəsi” İctimai Birliyinin növ...
Ətraflı
ICOM AZƏRBAYCAN
Yanvarın 23-də Azərbaycan Mİllİ İncəsənət Muzeyİndə “Altmışıncılar nəslİ: konformİzmdən uzaq Azərbaycan İncəsənətİ” adlı yenİ daİmİ ekspozİsİyanın açılışı baş tutub.
28/01/2026
Yanvarın 23-də Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində “Altmışıncılar nəsli: konformizmdən uzaq Azərbaycan incəsənəti” adlı yeni daimi ekspoz...
Ətraflı
XƏBƏRLƏR
Mayın 3-də Azərbaycan Mİllİ İncəsənət Muzeyİndə Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) nümayəndələrİ İlə görüş keçİrİLİB.
04/05/2026
Görüşdə ICOM-un vitse-prezidenti Nasir Aldarmaki, ICOM-un Nepal nümayəndəliyinin sədri Rameş Prasad Duvadi və digər xarici və yerli ICO...
Ətraflı